EUDR a import. Geolokalizacja działek, DDS i obowiązki importera

Zaktualizowano: 30 września 2026

EUDR to unijne rozporządzenie, które wymaga udowodnienia, że produkty wprowadzane na rynek UE nie przyczyniają się do wylesiania ani degradacji lasów. Dla większości dużych i średnich firm podstawowe obowiązki zaczną mieć zastosowanie 30 grudnia 2026 roku, a dla większości mikro i małych przedsiębiorstw 30 czerwca 2027 roku. Wyjątek dotyczy między innymi mikro i małych podmiotów, które już podlegały unijnemu rozporządzeniu w sprawie drewna.

Dla importera z Azji nie jest to abstrakcyjny przepis dotyczący samych lasów. EUDR może dotyczyć między innymi mebli drewnianych, wybranych wyrobów papierowych, nowych opon z kauczuku, kakao, kawy, soi czy produktów z drewna. Kluczowa różnica względem zwykłego ustalania kraju pochodzenia jest taka, że EUDR wymaga zejścia znacznie głębiej w łańcuch dostaw, aż do miejsca, w którym wyprodukowano konkretny surowiec.

Czym jest EUDR i co obejmuje

EUDR to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 dotyczące produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów. Rozporządzenie weszło w życie 29 czerwca 2023 roku i zastępuje wcześniejsze unijne rozporządzenie EUTR dotyczące drewna. EUTR zostanie formalnie uchylone 30 grudnia 2026 roku, z określonym okresem przejściowym dla części starego materiału drzewnego.

Sedno EUDR znajduje się w trzech warunkach. Produkt objęty rozporządzeniem może zostać wprowadzony na rynek UE lub wywieziony z UE tylko wtedy, gdy:

1. jest wolny od wylesiania,
2. został wyprodukowany zgodnie z odpowiednimi przepisami kraju produkcji,
3. jest objęty wymaganym oświadczeniem o należytej staranności albo, w określonych przypadkach, uproszczoną deklaracją.

Za produkt wolny od wylesiania uznaje się między innymi taki, którego odpowiedni surowiec został wyprodukowany na gruncie, który nie został poddany wylesianiu po 31 grudnia 2020 roku. W przypadku produktów zawierających drewno dochodzi jeszcze wymóg, aby pozyskanie drewna nie powodowało degradacji lasu po tej dacie.

To właśnie data 31 grudnia 2020 roku jest jednym z najważniejszych punktów kontrolnych przy imporcie.

Jakie produkty są objęte EUDR

EUDR obejmuje siedem podstawowych surowców:

• bydło,
• kakao,
• kawę,
• olej palmowy,
• kauczuk,
• soję,
• drewno.

Rozporządzenie obejmuje również określone produkty pochodne wymienione w załączniku I. Nie wystarczy więc sprawdzić, czy w nazwie produktu występuje słowo „drewno” albo „kauczuk”. Trzeba porównać dokładny produkt i jego kod CN z aktualnym załącznikiem I.

Dla importera z Azji szczególne znaczenie mogą mieć między innymi meble drewniane, określone elementy i wyroby z drewna, wybrane produkty papierowe i tekturowe, nowe opony pneumatyczne, produkty z kauczuku, kakao, czekolada, kawa oraz wybrane produkty sojowe.

Warto jednak uważać na starsze listy produktów publikowane przed zmianami z 2026 roku.

Od 18 września 2026 roku z zakresu EUDR usunięto między innymi skóry i skórę bydlęcą objęte wcześniejszymi pozycjami 4101, 4104 i 4107. Usunięto również część wcześniejszych pozycji dotyczących wyrobów gumowych i zawężono zakres niektórych produktów związanych z oponami. Nowe opony pneumatyczne pozostają natomiast objęte EUDR.

Dlatego przy konkretnym produkcie nie korzystaj ze starej listy „produktów EUDR”. Sprawdź aktualny kod CN i aktualne brzmienie załącznika I.

Od kiedy EUDR będzie obowiązywać przy imporcie

Po dwóch odroczeniach aktualne terminy są następujące:

Ten ostatni wyjątek jest ważny przede wszystkim dla przedsiębiorstw działających już w sektorze drewna. Nie można więc przyjąć zasady „jestem małą firmą, więc zawsze mam czas do czerwca 2027 roku”.

Dla importera, który dopiero przygotowuje się do pierwszych dostaw, praktyczny wniosek jest prosty: jeżeli produkt jest objęty EUDR, mapowanie dostawców i pozyskanie danych o produkcji warto rozpocząć przed terminem formalnego zastosowania przepisów. Najtrudniejszym elementem może być nie samo wypełnienie deklaracji, ale zdobycie danych od producenta lub jego dostawców.

Due diligence: co musi zrobić importer

Należyta staranność, czyli due diligence, składa się zasadniczo z trzech etapów.

Pierwszy to zebranie informacji o produkcie i jego łańcuchu dostaw.

Musisz wiedzieć między innymi:

• jaki produkt importujesz,
• jaki jest jego kod HS/CN,
• jaka jest ilość,
• jaki jest kraj produkcji surowca,
• kto jest dostawcą,
• gdzie dokładnie wyprodukowano odpowiedni surowiec,
• jakie przepisy obowiązywały w miejscu produkcji,
• czy istnieją dowody potwierdzające legalność produkcji.

Najważniejszą informacją jest jednak geolokalizacja.

EUDR nie kończy się na informacji „drewno pochodzi z Wietnamu” albo „kauczuk pochodzi z Tajlandii”. Potrzebujesz danych pozwalających wskazać konkretne działki, na których wyprodukowano surowiec.

Drugi etap to ocena ryzyka.

Musisz ocenić, czy istnieje ryzyko, że produkt nie spełnia wymagań EUDR. Bierze się pod uwagę między innymi poziom ryzyka kraju, rodzaj surowca, złożoność łańcucha dostaw, ryzyko mieszania materiału, dostępność wiarygodnych informacji oraz inne okoliczności wskazane w rozporządzeniu.

Trzeci etap to ograniczenie ryzyka.

Jeżeli analiza wykazuje więcej niż ryzyko znikome, nie możesz po prostu złożyć deklaracji i kontynuować importu. Musisz podjąć odpowiednie działania ograniczające ryzyko. Jeżeli nadal pozostaje ono wyższe niż znikome, produktu nie wolno wprowadzić na rynek.

Geolokalizacja to działka, nie kraj

To najważniejsza różnica między EUDR a klasycznym ustalaniem pochodzenia.

W artykule Kraj pochodzenia a kraj wysyłki wyjaśniamy, jak ustalić kraj pochodzenia towaru na potrzeby celne. EUDR idzie dalej.

Przy drewnie interesuje cię nie tylko to, że produkt został wyprodukowany w Chinach. Musisz wiedzieć, z jakiego miejsca pochodziło drewno, które zostało wykorzystane do jego produkcji.

Przy kauczuku analogicznie liczy się miejsce produkcji odpowiedniego surowca. Przy kakao będzie to miejsce, z którego pochodzi kakao wykorzystane w produkcie.

Dane geolokalizacyjne są przekazywane w systemie EUDR w formacie GeoJSON. Dla standardowego oświadczenia należytej staranności system wymaga geolokalizacji produkcji, a dla działek większych niż 4 hektary wymagane są zasadniczo poligony zamiast pojedynczego punktu, z wyjątkiem szczególnych zasad dotyczących bydła. System wykorzystuje współrzędne długości i szerokości geograficznej.

To oznacza, że samo zdjęcie satelitarne fabryki, adres dostawcy albo nazwa plantacji nie zastępują wymaganej geolokalizacji.

DDS i system TRACES

Po przeprowadzeniu należytej staranności operator składa oświadczenie należytej staranności, czyli DDS, Due Diligence Statement, w unijnym systemie informacyjnym EUDR.

System działa na platformie TRACES NT. Przy rejestracji importerzy i eksporterzy wykorzystują między innymi numer EORI, czyli numer identyfikacyjny przedsiębiorcy na potrzeby celne.

DDS zawiera między innymi dane operatora, produkt, kod HS, ilość, kraj produkcji oraz dane dotyczące miejsc produkcji surowca. System nadaje oświadczeniu numer referencyjny oraz numer weryfikacyjny.

Oświadczenie trzeba złożyć przed wprowadzeniem produktu na rynek UE. Przy imporcie numer referencyjny DDS musi być dostępny dla organów celnych przed zwolnieniem towaru do swobodnego obrotu.

To oznacza, że EUDR staje się częścią procesu importowego. Nie jest wyłącznie wewnętrzną dokumentacją środowiskową firmy.

Kraje niskiego, standardowego i wysokiego ryzyka

Komisja Europejska stosuje benchmarking krajów według ryzyka wylesiania.

Obecnie funkcjonują trzy poziomy:

• niski,
• standardowy,
• wysoki.

Rozporządzenie wykonawcze 2025/1093 zawiera listę państw niskiego i wysokiego ryzyka. Państwa niewymienione na liście pozostają na poziomie standardowym.

Na obecnej liście niskiego ryzyka znajdują się między innymi Chiny, Indie, Wietnam, Tajlandia i Turcja. Nie oznacza to jednak automatycznego zwolnienia importera z EUDR. Poziom ryzyka wpływa przede wszystkim na sposób kontroli i dostępne uproszczenia.

To ważne szczególnie przy imporcie z Azji. Jeżeli sprowadzasz meble z Wietnamu albo produkty z drewna z Chin, niski poziom ryzyka kraju nie oznacza, że możesz pominąć dane o produkcji surowca.

Operator czy trader

EUDR rozróżnia operatora i podmiot handlowy.

Operator to podmiot, który po raz pierwszy wprowadza odpowiedni produkt na rynek UE albo go eksportuje. Przy imporcie produktów z państwa trzeciego podmiotem działającym jako importer w procedurze dopuszczenia do swobodnego obrotu jest co do zasady operator.

Operator odpowiada za przeprowadzenie należytej staranności i złożenie DDS.

Trader działa dalej w łańcuchu dostaw, po pierwszym wprowadzeniu produktu na rynek. Po zmianach z 2025 roku obowiązki traderów i podmiotów na dalszych etapach łańcucha dostaw zostały uproszczone, dlatego nie należy przenosić na nich automatycznie wszystkich obowiązków operatora.

Szczegółowego podziału ról nie rozwijamy tutaj, ponieważ podstawowe rozróżnienie odpowiedzialności importera opisujemy w artykule Kto jest importerem.

EUDR a import z Chin, Wietnamu i Indii

Dla importera z Azji największym problemem może być nie sam producent końcowego produktu, ale jego dostawca surowca.

Przykład: zamawiasz drewniane meble w Wietnamie. Fabryka może mieć adres, certyfikaty i wieloletnie doświadczenie eksportowe, ale EUDR wymaga informacji o drewnie wykorzystanym do produkcji mebli.

Musisz więc ustalić, skąd pochodziło drewno i na jakich działkach zostało pozyskane. Jeżeli fabryka kupuje płyty, drewno lub inne materiały od kilku dostawców, łańcuch może stać się znacznie bardziej złożony.

Podobny problem może pojawić się przy imporcie nowych opon z kauczuku, produktów z drewna czy kakao.

Dlatego przy negocjowaniu z azjatyckim dostawcą warto wpisać do umowy obowiązek dostarczenia danych EUDR, w tym informacji o miejscu produkcji surowca, dokumentów dotyczących legalności oraz danych potrzebnych do DDS.

Nie zostawiaj tego na moment przed wysyłką. Jeżeli dostawca nie ma możliwości uzyskania danych o działkach produkcyjnych, problem może pojawić się dopiero wtedy, gdy towar jest już gotowy do wysyłki.

EUDR a inne wymogi zgodności

EUDR jest kolejnym, odrębnym obszarem zgodności produktu.

Nie zastępuje GPSR ani PPWR.

Przykładowo drewniany mebel importowany z Wietnamu może jednocześnie podlegać:

• EUDR, ponieważ zawiera drewno objęte zakresem rozporządzenia,
• GPSR, jeżeli jest produktem konsumenckim objętym wymaganiami bezpieczeństwa,
• PPWR, jeżeli jest wprowadzany na rynek w opakowaniu objętym wymaganiami dotyczącymi opakowań.

Każdy z tych reżimów sprawdza coś innego.

W PPWR a import opakowań chodzi o zgodność opakowania. W GPSR a import z Chin chodzi o bezpieczeństwo produktu. EUDR dotyczy natomiast pochodzenia określonych surowców, wylesiania, legalności produkcji i identyfikowalności łańcucha dostaw.

Nie możesz więc uznać, że produkt jest „zgodny z UE”, ponieważ przeszedł jeden z tych procesów.

Co powinien zrobić importer

1. Sprawdź zakres produktu. Porównaj dokładny kod CN z aktualnym załącznikiem I EUDR. Nie korzystaj ze starych list produktów.
2. Ustal, jaki surowiec powoduje zastosowanie EUDR. Sprawdź, czy produkt zawiera, został wykonany z lub w określonych przypadkach wykorzystuje jeden z siedmiu objętych surowców.
3. Ustal swój termin. Sprawdź wielkość firmy i to, czy nie podlegałeś wcześniej EUTR. Dla większości dużych i średnich firm termin to 30 grudnia 2026 roku, a dla większości mikro i małych przedsiębiorstw 30 czerwca 2027 roku.
4. Zmapuj dostawców. Ustal nie tylko producenta gotowego produktu, ale również źródło surowca objętego EUDR.
5. Zdobądź geolokalizację. Zażądaj danych dotyczących wszystkich działek, na których wyprodukowano odpowiedni surowiec. Przy standardowym DDS przygotuj dane w formacie akceptowanym przez system EUDR.
6. Sprawdź legalność produkcji. Zbierz dokumenty dotyczące legalności użytkowania gruntu, produkcji, pozyskania surowca i innych wymagań właściwych dla kraju produkcji.
7. Sprawdź kategorię ryzyka kraju. Zweryfikuj aktualny benchmarking Komisji i uwzględnij go w ocenie ryzyka.
8. Zarejestruj się w systemie EUDR. Importerzy objętych produktów muszą przygotować dostęp do systemu informacyjnego i procedurę składania DDS.
9. Przygotuj procedurę przed pierwszą dostawą. DDS musi być złożone przed wprowadzeniem produktu na rynek, a numer referencyjny musi być dostępny w procesie celnym.
10. Uwzględnij koszt zgodności. Pozyskanie danych, audyt dostawcy, mapowanie działek, tłumaczenia, systemy IT i dodatkowa weryfikacja mogą zwiększyć koszt importu.

Najlepiej rozpocząć od mapowania dostawców. To właśnie uzyskanie wiarygodnych danych o źródle surowca może zająć najwięcej czasu.

Najczęstsze pytania

Czy EUDR dotyczy importera mebli z Chin?

Tak, jeżeli konkretny mebel znajduje się w aktualnym zakresie załącznika I EUDR i zawiera drewno objęte rozporządzeniem. Importer musi wtedy przeprowadzić należytą staranność i przed wprowadzeniem produktu na rynek złożyć wymagane oświadczenie. Drewniane meble są wymienione w aktualnym załączniku I.

Od kiedy EUDR obowiązuje przy imporcie?

Dla dużych i średnich przedsiębiorstw podstawowe obowiązki mają zastosowanie od 30 grudnia 2026 roku. Dla większości mikro i małych przedsiębiorstw, które miały taki status do 31 grudnia 2024 roku, termin to 30 czerwca 2027 roku. Mikro i małe przedsiębiorstwa już objęte EUTR mają wcześniejszy termin 30 grudnia 2026 roku.

Jakie produkty obejmuje EUDR?

Rozporządzenie obejmuje siedem surowców: bydło, kakao, kawę, olej palmowy, kauczuk, soję i drewno oraz określone produkty pochodne. Zakres należy zawsze sprawdzać według aktualnego załącznika I i kodu CN. W 2026 roku zakres został zmieniony, między innymi przez usunięcie skóry bydlęcej oraz części produktów gumowych.

Co to jest DDS i geolokalizacja?

DDS to oświadczenie należytej staranności składane w unijnym systemie informacyjnym EUDR. Geolokalizacja wskazuje miejsce produkcji odpowiedniego surowca. Przy standardowym DDS są to dane geograficzne działek, a dla większych działek wymagane są poligony.

Czy wystarczy podać kraj pochodzenia surowca?

Nie. Kraj produkcji jest jednym z wymaganych elementów, ale EUDR wymaga również geolokalizacji miejsc, w których wyprodukowano odpowiedni surowiec. To znacznie bardziej szczegółowy wymóg niż ustalenie kraju pochodzenia na potrzeby celne.

Czy mała firma może korzystać z uproszczeń?

Tak, ale nie każdy mały importer automatycznie korzysta z uproszczonego systemu. Jednorazowa uproszczona deklaracja dotyczy mikro i małych podmiotów pierwotnych, które spełniają określone warunki, między innymi są ustanowione w kraju niskiego ryzyka i same produkują odpowiednie towary w tym kraju. W tym reżimie można zastąpić geolokalizację adresem pocztowym działek lub odpowiedniego gospodarstwa.

Podsumowanie

EUDR wprowadza zupełnie inny rodzaj obowiązku niż klasyczna odprawa celna. Nie wystarczy wiedzieć, że kupujesz mebel w Chinach, drewno w Wietnamie albo oponę w Indiach. Musisz ustalić, czy produkt znajduje się w zakresie rozporządzenia, z jakiego objętego surowca został wykonany, gdzie ten surowiec został wyprodukowany i czy produkcja była zgodna z wymaganiami EUDR.

Najważniejsza data graniczna to 31 grudnia 2020 roku. Surowiec nie może pochodzić z gruntu, na którym po tej dacie doszło do wylesiania. W przypadku drewna trzeba dodatkowo ocenić, czy pozyskanie nie spowodowało degradacji lasu. Produkt musi również spełniać wymagania dotyczące legalności produkcji.

Największym praktycznym wyzwaniem dla importera może być geolokalizacja. Dostawca musi być w stanie przekazać informacje pozwalające wskazać konkretne działki produkcji surowca. Dlatego nie czekaj z EUDR do momentu pierwszej odprawy. Jeżeli importujesz z Azji, zacznij od mapowania dostawców i sprawdzenia, czy potrafią dostarczyć wymagane dane.

EUDR jest trzecim równoległym obszarem zgodności w tym hubie. GPSR odpowiada za bezpieczeństwo produktu, PPWR za wymagania dotyczące opakowania, a EUDR za pochodzenie określonych surowców i ryzyko wylesiania. Jeden produkt może podlegać wszystkim trzem reżimom jednocześnie.

Przygotuj EUDR przed pierwszą dostawą po właściwym terminie. Zmapuj dostawców, ustal źródło surowca i wymagane dane geolokalizacyjne, a następnie uwzględnij koszt zgodności w kalkulacji. Sprawdź kalkulator opłacalności importu.

Powiązane

Dział: Zgodność produktu przy imporcie · ← Wszystkie poradniki