Cła i VAT

Cło i VAT: użytek własny czy firma, i co naprawdę zmienia cło 3 euro

Cło i VAT: użytek własny czy firma, i co naprawdę zmienia cło 3 euro
Spis treści

Jeśli sprowadzasz towar z Chin, twoje cło i VAT (Value Added Tax, podatek od towarów i usług) zależą przede wszystkim od tego, kim jesteś: osobą prywatną kupującą na własny użytek, drobnym sprzedawcą wysyłającym do konsumenta, czy importerem sprowadzającym towar na firmę. Media wokół „cła 3 euro na paczki z Chin" mieszają te sytuacje i straszą wszystkich jedną liczbą, choć dotyczy ona głównie jednego modelu. Ten artykuł rozdziela trzy przypadki i mówi ci uczciwie, co naprawdę dotyczy ciebie.

Werdykt na start: VAT płacisz zawsze, niezależnie od wartości, od 2021 roku. Ryczałt 3 euro, który rozpala nagłówki, to przede wszystkim sprawa drobnych paczek B2C (Business to Consumer, sprzedaż do konsumenta) w schemacie IOSS albo przesyłek pocztowych. Jeśli jesteś importerem komercyjnym i sprowadzasz towar na firmę, grasz według standardowych stawek celnych, a najważniejsza zmiana dla ciebie to koniec zwolnienia de minimis, czyli cło od pierwszego euro także przy drobnych wartościach.

Stała zasada, niezależna od zmian 2026

Zacznijmy od tego, co się nie zmienia, bo to fundament. VAT jest należny od każdego importu spoza Unii Europejskiej, niezależnie od wartości przesyłki. Zwolnienie z VAT dla małych paczek zniknęło już w 2021 roku, więc nie jest nowością 2026. Co ważne dla rachunku, podstawą VAT jest wartość towaru powiększona o transport i ubezpieczenie do granicy Unii, więc VAT liczysz od kwoty wyższej niż sama cena towaru.

Cło to inna historia i tu właśnie zależy od sytuacji. Do tej pory osoba prywatna miała cło zwolnione poniżej progu 150 euro, w ramach de minimis (zwolnienie z cła dla przesyłek o niskiej wartości), a firma w typowym imporcie handlowym i tak płaciła cło według stawki z taryfy. Jak liczy się jedno i drugie na konkretnych liczbach, rozkłada przewodnik Jak obliczyć cło i VAT.

Trzy sytuacje, trzy różne reguły

To jest serce sprawy. Poniższa tabela pokazuje, kto płaci co i co zmienia rok 2026. Potraktuj ją jako mapę, do której wrócisz.

KtoCłoVATCo zmienia 2026
Osoba prywatna, użytek własny (Temu, AliExpress)Do 30 czerwca 2026 zwolnione do 150 euro; od 1 lipca 2026 ryczałt 3 euro za kategorię, zwykle w cenie przez platformęZawsze, od pierwszego euroZnika zwolnienie z cła, wchodzi ryczałt 3 euro
Drobny e-commerce B2C (sprzedaż na odległość, IOSS lub poczta)Ryczałt 3 euro za pozycję, dłużnikiem sprzedawca lub platformaZawsze, zwykle przez IOSSWchodzi ryczałt 3 euro za pozycję
Importer komercyjny (towar na firmę, kontener lub paleta, standardowa odprawa)Standardowe cło według kodu CN i kraju pochodzenia, nie ryczałt 3 euroZawsze, od pierwszego euroKoniec de minimis: cło od pierwszego euro także przy drobnych wartościach

IOSS (Import One-Stop Shop, punkt kompleksowej obsługi importu) to schemat, w którym platforma pobiera VAT od konsumenta i rozlicza go zbiorczo. To on, obok przesyłek pocztowych, wyznacza granicę stosowania ryczałtu 3 euro. Zwróć uwagę na trzeci wiersz, bo prawdopodobnie to twój przypadek.

Co naprawdę zmienia się dla ciebie jako importera na firmę

Powiedzmy to wprost, bo tu jest cała wartość tego artykułu. Ryczałt 3 euro zwykle ciebie nie dotyczy, chyba że sprzedajesz do konsumenta przez IOSS albo pocztę. W typowym imporcie komercyjnym, czyli kontener albo paleta na firmę odprawiane standardową procedurą, płacisz standardowe cło według kodu CN (Combined Nomenclature, Nomenklatura Scalona) i kraju pochodzenia, tak jak dotąd.

To, co realnie zmienia twój rachunek, to koniec zwolnienia de minimis. Dawniej drobna przesyłka o wartości do 150 euro bywała zwolniona z cła. Od 1 lipca 2026 tego zwolnienia nie ma, więc cło naliczasz według stawki od pierwszego euro, także przy niskich wartościach. Przy tanich, drobnych importach to potrafi zmienić opłacalność, bo pozycja, która wcześniej wchodziła bez cła, teraz je ma. Dlatego przelicz swoje przypadki od nowa: Kalkulator opłacalności importu. Szerzej o samej zmianie piszemy w artykule Koniec de minimis: lipiec 2026.

A co z tym ryczałtem 3 euro

Skoro prasa krzyczy o „cle 3 euro", jedno zdanie porządkujące: ryczałt 3 euro dotyczy modelu B2C, czyli sprzedaży na odległość do konsumenta zwolnionej z VAT w schemacie IOSS albo przesyłek pocztowych, liczy się go za pozycję (kategorię towarową) w zgłoszeniu, a dłużnikiem celnym jest sprzedawca lub platforma, nie ty. Pełną mechanikę ryczałtu 3 euro, z przykładami liczenia, rozkłada nasz artykuł Koniec de minimis: lipiec 2026.

Dla ciebie ważne jest to jedno: większość medialnych nagłówków o „cle 3 euro na paczki z Chin" opisuje właśnie ten model B2C, a nie import kontenerowy na firmę. Jeśli sprowadzasz towar handlowy standardową odprawą, ta liczba nie jest twoim rachunkiem.

Użytek własny czy firma: gdzie jest granica

Skoro reguły różnią się tak mocno, pojawia się pokusa, żeby towar handlowy sprowadzić „prywatnie" i uniknąć formalności. To się nie uda i jest ryzykowne. Urząd ocenia, czy towar jest na własny użytek, czy do odsprzedaży, i patrzy na ilość, rodzaj oraz opakowanie, na przykład zbiorcze. Dwadzieścia identycznych sztuk tego samego produktu w kartonie zbiorczym nie wygląda na użytek własny.

Zasada jest prosta: jeśli sprowadzasz towar do sprzedaży, jesteś importerem, z wszystkimi tego konsekwencjami. Potrzebujesz między innymi numeru EORI (Economic Operators Registration and Identification, numer rejestracyjny przedsiębiorcy dla celów celnych), o czym więcej w przewodniku EORI i rejestracja w PUESC. Udawanie osoby prywatnej po to, by uniknąć cła, to droga nielegalna, a urząd i tak oceni rzeczywiste przeznaczenie.

Co dalej, czyli kierunek zmian

Kierunek jest jasny, choć szczegóły wciąż się klarują. Zapowiedziano osobną unijną opłatę manipulacyjną od 1 listopada 2026 (jej wysokość nie jest jeszcze ustalona przez Komisję Europejską, więc nie myl jej z ryczałtem 3 euro) oraz obowiązkowe identyfikatory produktów. Ryczałt 3 euro jest tymczasowy, do 1 lipca 2028, a po tej dacie próg 150 euro znika całkowicie i cło ma być naliczane według standardowych stawek od pierwszego euro. Będzie więc drożej i bardziej formalnie. Więcej o samej zmianie i o tym, co zrobić, znajdziesz w artykule Koniec de minimis: lipiec 2026.

Najczęstsze pytania

Czy jako firma zapłacę ryczałt 3 euro? Zwykle nie. W typowym imporcie komercyjnym płacisz standardowe cło według kodu CN i kraju pochodzenia. Ryczałt 3 euro to model B2C, stosowany przy sprzedaży na odległość do konsumenta przez IOSS albo przy przesyłkach pocztowych, a nie przy odprawie kontenera na firmę.

Czy prywatnie zapłacę VAT? Tak. VAT jest należny od każdego importu spoza Unii Europejskiej niezależnie od wartości, i tak jest od 2021 roku. Zwolnienie z VAT dla małych paczek już nie istnieje, więc podatek zapłacisz nawet od taniej przesyłki na własny użytek.

Czy mogę sprowadzić towar handlowy jako prywatny, żeby taniej? Nie. Urząd ocenia przeznaczenie towaru po ilości, rodzaju i opakowaniu, więc partia do odsprzedaży nie przejdzie jako użytek własny. Taka próba jest nielegalna i ryzykowna, a i tak nie uniknie się w niej należności.

Kto płaci cło 3 euro przy zakupie na Temu? Formalnie dłużnikiem celnym jest sprzedawca, platforma albo przedstawiciel zgłaszający, a nie konsument bezpośrednio. W praktyce sprzedawca może wliczyć ten koszt w cenę, więc kupujący zobaczy go pośrednio w wyższej kwocie do zapłaty.

Podsumowanie

Cło i VAT przy imporcie z Chin zależą od tego, kim jesteś. VAT płacisz zawsze, od pierwszego euro, i to się nie zmieniło. Importera na firmę dotyczy standardowe cło według kodu CN oraz koniec zwolnienia de minimis, czyli cło od pierwszego euro także przy drobnych wartościach, a nie medialny ryczałt 3 euro, który jest sprawą modelu B2C. Zanim uwierzysz nagłówkom, sprawdź, do której z trzech sytuacji należysz, i policz swój przypadek.

Nie zgaduj, ile realnie zapłacisz. Przelicz swój import od nowa po zmianach: Kalkulator opłacalności importu →

Stan prawny jest świeży i częściowo wciąż się klaruje, zwłaszcza opłata zapowiadana na listopad 2026 i szczegóły stosowania do różnych modeli. Stan na 6 lipca 2026. Po pewność w swojej sprawie sięgnij do komunikatów Ministerstwa Finansów (MF) i KAS (Krajowa Administracja Skarbowa) oraz aktów Unii Europejskiej.

Powiązane

Dział: Cła i VAT przy imporcie · ← Wszystkie poradniki