UE wprowadza safeguard na stal elektryczną. Nowe zasady od 25 września 2026
Od 25 września 2026 roku Unia Europejska wprowadza tymczasowe środki ochronne na import stali elektrycznej o ziarnach zorientowanych oraz produktów powstających z jej dalszego przetworzenia. Chodzi o tak zwaną GOES, czyli stal elektrotechniczną o ziarnach zorientowanych, a także laminacje i rdzenie transformatorowe.
Mechanizm łączy kontyngenty taryfowe z progami cenowymi. Nie jest to więc klasyczne cło nakładane jedną stałą stawką na cały import.
Dla importera oznacza to konieczność sprawdzenia nie tylko kodu celnego i obowiązującego cła, ale również konkretnego kontyngentu, kodu TARIC oraz ceny netto towaru na granicy UE.
Co się wydarzyło
18 września 2026 roku Komisja Europejska opublikowała rozporządzenie wykonawcze ustanawiające tymczasowy środek ochronny na import określonych produktów zorientowanej stali elektrotechnicznej oraz produktów z niej wytwarzanych. Rozporządzenie zaczyna obowiązywać 25 września 2026 roku.
Postępowanie zostało wszczęte 27 marca 2026 roku. Wniosek o jego rozpoczęcie złożyły trzy państwa członkowskie: Niemcy, Francja i Polska. Komisja oceniła, że rosnący import oraz warunki, w jakich odbywa się ten import, powodują poważną szkodę lub stwarzają ryzyko jej wystąpienia dla przemysłu Unii.
Obecne rozwiązanie ma charakter tymczasowy. Zgodnie z rozporządzeniem będzie obowiązywać przez 155 dni, czyli do 26 lutego 2027 roku. W tym czasie Komisja kontynuuje postępowanie dotyczące ewentualnych środków definitywnych.
Na czym polega nowy safeguard
W przypadku tego środka Unia zastosowała połączenie kontyngentów taryfowych i progów cenowych.
W uproszczeniu oznacza to, że dla określonych ilości importu obowiązuje jeden próg cenowy, natomiast po wykorzystaniu kontyngentu obowiązuje wyższy próg.
Co ważne, próg cenowy nie oznacza po prostu obowiązku zakupu produktu za określoną cenę.
Jeżeli cena netto produktu na granicy UE, przed ocleniem, jest niższa od właściwego progu, importer zapłaci tymczasowe cło ochronne odpowiadające różnicy między progiem a ceną produktu. Jeżeli cena jest równa progowi lub wyższa, tego dodatkowego cła ochronnego się nie pobiera.
To zasadniczo inny mechanizm niż zwykła stawka procentowa.
Przykładowo, jeżeli dla danego produktu obowiązuje próg 3400 euro za tonę, a cena netto na granicy wynosi 3000 euro za tonę, różnica wynosi 400 euro za tonę. To właśnie ta różnica stanowi podstawę tymczasowego cła ochronnego, zgodnie z mechanizmem rozporządzenia.
Dlatego przy imporcie nie wystarczy sprawdzić samego kontyngentu. Trzeba znać również wartość transakcji i właściwy próg cenowy.
Więcej o tym, jak sprawdzać środki przypisane do konkretnego kodu, znajdziesz w poradniku jak czytać środki TARIC.
Jakie produkty są objęte
Środek obejmuje dwie główne grupy produktów.
Pierwsza to GOES, czyli wyroby walcowane płaskie ze stali krzemowej elektrotechnicznej o ziarnach zorientowanych. Obecnie są one klasyfikowane między innymi pod kodami CN 7225 11 00 i 7226 11 00.
Druga grupa to SLC, czyli laminacje i rdzenie stalowe stosowane w transformatorach i wzbudnikach. Obejmują one między innymi produkty klasyfikowane pod kodem CN 8504 90 13.
Zakres jest szerszy niż sama stal w postaci arkuszy.
Komisja objęła środkiem również laminacje i rdzenie powstające w wyniku dalszego przetworzenia GOES. Co więcej, zakres obejmuje także określone rdzenie już wbudowane w transformatory. Komisja wskazuje to jako istotną nowość, ponieważ ochrona obejmuje w ten sposób kolejne poziomy łańcucha wartości.
GOES jest wykorzystywana przede wszystkim w urządzeniach elektrycznych, w tym transformatorach służących do przesyłania energii elektrycznej na duże odległości.
Jakie są progi cenowe
Dla GOES wysokość progu zależy od rodzaju produktu i jego klasy jakościowej.
W ramach kontyngentu obowiązują progi:
- 2800 euro za tonę,
- 3100 euro za tonę,
- 3400 euro za tonę.
Poza kontyngentem próg dla GOES wynosi 3500 euro za tonę.
Wyższe progi dotyczą produktów dalszego przetworzenia.
Dla laminacji i kształtek próg wynosi 4000 euro za tonę w ramach kontyngentu oraz 4550 euro poza kontyngentem.
Dla rdzeni jest to odpowiednio 5000 euro oraz 5600 euro za tonę.
Nie należy więc stosować jednej wartości do wszystkich produktów objętych środkiem.
Właściwy próg zależy od kodu TARIC i rodzaju produktu.
Kogo dotyczy
Nowy safeguard jest szczególnie istotny dla dostaw z Azji.
Chiny odpowiadały za ponad połowę unijnego importu stali elektrycznej w 2025 roku. Wśród istotnych dostawców znajdują się również Japonia i Korea Południowa.
Nie oznacza to jednak, że środek jest wymierzony wyłącznie w Chiny.
Safeguard jest odrębnym instrumentem ochronnym i jego konstrukcja obejmuje import szerzej niż klasyczne cło antydumpingowe skierowane przeciwko konkretnemu krajowi.
To ważne, jeżeli rozważasz zmianę dostawcy. Przeniesienie zakupów z Chin do Japonii, Korei Południowej czy innego kierunku nie oznacza automatycznie, że nowy środek przestanie mieć znaczenie dla twojego importu.
Nowy safeguard dochodzi do istniejącego antydumpingu
To jeden z najważniejszych punktów dla importera.
GOES z Chin, Japonii, Korei Południowej, Rosji i Stanów Zjednoczonych są już objęte unijnymi środkami antydumpingowymi. Komisja wskazywała przy wszczęciu postępowania, że obowiązujące środki mają między innymi formę ceł powiązanych z minimalną ceną importową.
Nowy safeguard nie zastępuje automatycznie tych środków.
Przy imporcie z kraju objętego antydumpingiem trzeba więc sprawdzić oba mechanizmy: istniejący środek antydumpingowy oraz nowy tymczasowy safeguard.
To kolejny powód, dla którego sama podstawowa stawka celna może dawać importerowi niepełny obraz kosztów.
Polski wątek
Decyzja ma również bezpośredni polski kontekst.
Wśród unijnych producentów GOES znajduje się Stalprodukt S.A. z Bochni. Komisja wymienia spółkę razem z ThyssenKrupp Electrical Steel w Niemczech i Francji oraz GO Steel Frydek Mistek w Czechach. W toku postępowania Komisja przeprowadziła między innymi weryfikację danych Stalproduktu.
Polska była również jednym z trzech państw, które wystąpiły z wnioskiem o rozpoczęcie postępowania ochronnego w marcu 2026 roku.
Środek dotyczy więc segmentu, w którym funkcjonuje również producent z Polski, a jednocześnie obejmuje nie tylko samą stal, ale także dalsze produkty wykorzystywane w energetyce.
Co to znaczy dla twojego importu
Jeżeli sprowadzasz GOES, laminacje, rdzenie lub określone produkty transformatorowe, od 25 września 2026 roku powinieneś sprawdzić kilka elementów jednocześnie.
Po pierwsze, ustal dokładny kod CN i odpowiadający mu kod TARIC.
Po drugie, sprawdź, czy twój produkt rzeczywiście znajduje się w zakresie rozporządzenia. Sama nazwa handlowa „stal elektryczna" nie wystarczy.
Po trzecie, sprawdź właściwy kontyngent i sposób jego zarządzania. W przypadku obecnego środka kontyngenty są zarządzane według zasady kolejności zgłoszeń celnych, czyli „first come, first served".
Po czwarte, ustal właściwy próg cenowy.
Po piąte, jeżeli importujesz z kraju objętego istniejącym antydumpingiem, sprawdź również ten środek.
Dopiero po połączeniu tych informacji możesz prawidłowo policzyć koszt importu.
Nie licz po prostu „dodatkowego cła 10%"
W przypadku tego safeguardu taki sposób kalkulacji może być błędny.
Jeżeli importujesz produkt objęty progiem 3400 euro za tonę i jego cena netto na granicy wynosi 3200 euro za tonę, mechanizm tymczasowego środka nie oznacza automatycznie dodatkowego cła w wysokości określonego procentu wartości towaru.
Różnica wynosi 200 euro za tonę i to ona, zgodnie z mechanizmem rozporządzenia, odpowiada wysokości tymczasowego cła ochronnego.
Przy dużych partiach różnica kilku setek euro na tonie może istotnie zmienić koszt całej dostawy.
Dlatego przy kalkulacji opłacalności nie wystarczy wpisać jednej dodatkowej stawki procentowej. Potrzebujesz właściwego kodu, ilości, ceny netto na granicy oraz informacji o wykorzystaniu kontyngentu.
Co dalej
Obecny środek jest tymczasowy i obowiązuje do 26 lutego 2027 roku. W tym czasie Komisja kontynuuje postępowanie ochronne. Standardowo dochodzenie powinno zostać zakończone w ciągu dziewięciu miesięcy od rozpoczęcia, choć w wyjątkowych sytuacjach termin może zostać wydłużony do jedenastu miesięcy.
Jeżeli Komisja uzna, że środki definitywne są uzasadnione, propozycja trafi do Komitetu ds. Środków Ochronnych. Do przyjęcia środków definitywnych potrzebna jest większość kwalifikowana państw członkowskich. Komisja wskazuje, że oznacza to co najmniej 15 państw reprezentujących co najmniej 65% ludności UE.
Na dziś najważniejsza zmiana dla importera jest jednak prostsza: od 25 września obowiązuje już tymczasowy środek. Nie jest to dopiero zapowiedź ani propozycja.
Jeżeli sprowadzasz GOES, laminacje lub rdzenie transformatorowe, sprawdź swój kod TARIC przed kolejną odprawą i nie zakładaj, że dotychczasowa kalkulacja kosztów pozostaje aktualna.
Policz opłacalność importu z uwzględnieniem nowych warunków. W kalkulatorze opłacalności importu sprawdzisz podstawowe koszty, cło, VAT i marżę. Przy imporcie stali elektrycznej dodatkowo uwzględnij właściwy próg cenowy, kontyngent oraz ewentualny istniejący środek antydumpingowy. Kontekst szerszej fali środków ochronnych opisujemy też w newsie o safeguardzie na chemię i tworzywa.