CBAM od 2026: nowy koszt importu stali, aluminium i innych towarów
Jeśli sprowadzasz spoza Unii stal, aluminium, śruby, profile, cement albo nawozy, jest zmiana, która może dotyczyć cię bezpośrednio. Od 1 stycznia 2026 roku CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism, mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2) działa w fazie docelowej. To już nie tylko raportowanie emisji jak w okresie przejściowym. Import z 2026 roku jest objęty właściwym systemem CBAM, a pierwsze roczne rozliczenie nastąpi w 2027 roku.
Czym jest CBAM
CBAM to unijny mechanizm, którego celem jest zbliżenie kosztu emisji ponoszonego przy produkcji w UE i przy imporcie określonych wysokoemisyjnych towarów z państw trzecich. Podstawą systemu jest rozporządzenie (UE) 2023/956.
Europejscy producenci w sektorach objętych EU ETS (European Union Emissions Trading System, unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji) ponoszą koszt związany z emisją gazów cieplarnianych. CBAM rozszerza podobną logikę na import określonych produktów, tak aby emisje związane z ich wytworzeniem poza UE również zostały uwzględnione w kosztach dostępu do rynku unijnego.
W praktyce upoważniony zgłaszający CBAM będzie kupował i umarzał certyfikaty odpowiadające emisjom wbudowanym w importowane towary. Ostateczna liczba certyfikatów uwzględnia jednak także między innymi cenę emisji zapłaconą w państwie trzecim oraz korektę odzwierciedlającą bezpłatne uprawnienia nadal funkcjonujące w EU ETS.
Co zmieniło się od 2026 roku
Od października 2023 do końca 2025 roku trwała faza przejściowa CBAM. Importerzy mieli przede wszystkim obowiązki związane z raportowaniem ilości importowanych produktów oraz ich emisji wbudowanych, ale nie kupowali jeszcze certyfikatów CBAM.
Od 1 stycznia 2026 roku obowiązuje faza docelowa. Oznacza to między innymi system upoważnionych zgłaszających, roczne deklaracje CBAM oraz finansowe rozliczenie emisji przez certyfikaty.
Jednocześnie jeszcze przed startem tej fazy przepisy zostały mocno uproszczone. Rozporządzenie (UE) 2025/2083 z 8 października 2025 roku wprowadziło między innymi nowy próg 50 ton, przesunęło termin rocznej deklaracji oraz zmieniło zasady dotyczące certyfikatów.
Jakie towary są objęte CBAM
Mechanizm obejmuje wybrane produkty z sześciu sektorów: żelazo i stal, aluminium, cement, nawozy, energię elektryczną oraz wodór.
Najważniejsza zasada dla importera brzmi: o objęciu CBAM decyduje kod CN (Nomenklatura scalona), a nie potoczna nazwa produktu. Pełna lista znajduje się w załączniku I do rozporządzenia 2023/956.
Dlatego CBAM nie dotyczy wyłącznie surowej stali albo sztab aluminium. W załączniku znajdują się również przetworzone wyroby. Przykładem jest pozycja CN 7318 obejmująca śruby, wkręty, nakrętki, nity, podkładki i podobne artykuły z żelaza lub stali. W sektorze aluminium objęte są między innymi pręty i profile z pozycji 7604.
Z drugiej strony większość typowych produktów konsumenckich nie znajduje się obecnie w zakresie CBAM. Sam fakt, że produkt zawiera metal, nie oznacza automatycznie, że podlega mechanizmowi. Analizę zaczynasz od konkretnego kodu CN.
Próg 50 ton zwalnia mniejszych importerów
Najważniejszym uproszczeniem dla małych firm jest jednolity próg masowy wynoszący 50 ton netto w roku kalendarzowym na jednego importera.
Jeżeli łączna masa objętych CBAM towarów z sektorów żelaza i stali, aluminium, cementu oraz nawozów nie przekracza 50 ton w danym roku, importer korzysta ze zwolnienia de minimis i nie podlega zasadniczym obowiązkom CBAM za ten rok.
Próg nie jest jednak liczony osobno dla każdego kodu. Jeżeli w jednym roku sprowadzisz 30 ton elementów stalowych i 25 ton produktów aluminiowych objętych CBAM, łącznie masz 55 ton i przekraczasz limit.
Co jeszcze ważniejsze, przekroczenie nie powoduje, że CBAM stosujesz tylko do ton powyżej pięćdziesiątej. Jeżeli w danym roku przekroczysz próg, obowiązki obejmują emisje związane ze wszystkimi objętymi importami w tym roku, również dostawami zrealizowanymi wcześniej, kiedy łączna masa była jeszcze poniżej limitu.
Energia elektryczna i wodór działają inaczej. Nie są objęte tym zwolnieniem masowym, dlatego próg 50 ton nie ma do nich zastosowania.
Jeśli zbliżasz się do 50 ton, nie czekaj do kolejnej odprawy
Importer, który przewiduje przekroczenie rocznego progu, powinien uzyskać status upoważnionego zgłaszającego CBAM przed jego przekroczeniem. Polska Krajowa Administracja Skarbowa również wskazuje, że jeśli zbliżasz się do 50 ton, powinieneś odpowiednio wcześniej wystąpić o ten status.
W Polsce dostęp do unijnego portalu zgłaszającego CBAM uzyskujesz poprzez PUESC. Po odpowiedniej rejestracji i uzyskaniu uprawnienia "Dostęp do rejestru CBAM" możesz wejść do unijnego systemu służącego między innymi do składania wniosku o status upoważnionego zgłaszającego.
W 2026 roku obowiązuje jeszcze szczególny wyjątek przejściowy. Importerzy, którzy złożyli wniosek o upoważnienie do 31 marca 2026 roku, mogą tymczasowo kontynuować import także po przekroczeniu 50 ton, dopóki właściwy organ nie rozpatrzy wniosku. To nie jest jednak ogólna możliwość dla firm, które dopiero teraz zaczynają zbliżać się do limitu.
Twój import z 2026 rozliczysz w 2027 roku
Pierwsza roczna deklaracja CBAM obejmie import dokonany w 2026 roku. Termin jej złożenia przypada 30 września 2027 roku. Tego samego dnia upoważniony zgłaszający przekazuje do umorzenia wymaganą liczbę certyfikatów CBAM za poprzedni rok.
Sam zakup certyfikatów rusza wcześniej. Od 1 lutego 2027 roku państwa członkowskie będą sprzedawać je upoważnionym zgłaszającym poprzez wspólną centralną platformę.
Komisja już w 2026 roku oblicza i publikuje kwartalne ceny certyfikatów odpowiadające poszczególnym kwartałom importu. Od 2027 roku ceny będą publikowane co tydzień. Certyfikaty za import z 2026 roku kupisz dopiero od lutego 2027, ale ich wartość jest powiązana z cenami EU ETS z okresu, w którym towar był importowany.
Kluczowe daty
| Termin | Co się dzieje |
|---|---|
| Październik 2023 do grudnia 2025 | Faza przejściowa, przede wszystkim raportowanie emisji |
| 1 stycznia 2026 | Początek fazy docelowej CBAM |
| 31 marca 2026 | Graniczna data dla przejściowej możliwości importowania w oczekiwaniu na decyzję o statusie |
| 1 lutego 2027 | Początek sprzedaży certyfikatów CBAM |
| 30 września 2027 | Pierwsza deklaracja CBAM i umorzenie certyfikatów za import z 2026 |
Co to znaczy dla ciebie
Dla większości drobnego importu konsumenckiego CBAM nadal nie będzie codziennym problemem. Jeśli sprowadzasz kosmetyki, odzież czy większość zwykłej elektroniki, najpierw sprawdzasz kod CN, ale same te kategorie nie należą do podstawowych sektorów objętych mechanizmem.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy importujesz stal, aluminium, elementy złączne, profile, cement albo nawozy. Wtedy przed większym zamówieniem odpowiedz na trzy pytania: czy dokładny kod CN znajduje się w załączniku I CBAM, ile łącznie ton takich produktów sprowadzisz w całym 2026 roku oraz czy jesteś w stanie uzyskać od producenta dane potrzebne do ustalenia emisji wbudowanych.
Sam próg warto monitorować przez cały rok. Jeżeli w sierpniu masz już 45 ton, kolejne 10 ton nie oznacza objęcia mechanizmem tylko ostatnich 5 ton. Przekroczenie progu powoduje wejście w obowiązki CBAM dla wszystkich objętych importów z danego roku.
To właśnie dlatego CBAM warto sprawdzać przed potwierdzeniem większej dostawy, a nie dopiero przy odprawie.
Policz najpierw pełny koszt importu. W kalkulatorze opłacalności importu sprawdzisz cło, VAT i pozostałe podstawowe koszty sprowadzenia. Jeżeli importujesz towary objęte CBAM i przekraczasz próg, uwzględnij dodatkowo przyszły koszt certyfikatów. Kod CN i roczną masę warto więc ustalić jeszcze przed złożeniem zamówienia.