Zgodność produktu

WEEE i baterie dla importera: obowiązki wprowadzającego

WEEE i baterie dla importera: obowiązki wprowadzającego
Spis treści

Jeśli importujesz elektronikę albo produkty zawierające baterie, twoje obowiązki nie kończą się na odprawie celnej i sprawdzeniu zgodności produktu. Osobno działają dwa reżimy środowiskowe: WEEE, dotyczący zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (ZSEE), oraz przepisy dotyczące baterii i zużytych baterii. Oba wiążą się z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta (EPR), a w Polsce mogą wymagać odpowiedniego wpisu w BDO, finansowania zbiórki, ewidencji i sprawozdawczości. Nie są tym samym co oznakowanie CE ani obowiązki dotyczące opakowań. Ten poradnik wyjaśnia, co sprawdzić przed importem i jakie obowiązki mogą pozostać po twojej stronie.

Dwa osobne reżimy: WEEE i baterie

WEEE to skrót od angielskiego Waste Electrical and Electronic Equipment, czyli zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Przepisy dotyczące ZSEE obejmują między innymi obowiązki związane ze zbieraniem, przetwarzaniem, odzyskiem i recyklingiem sprzętu po zakończeniu jego użytkowania.

Baterie stanowią osobny strumień odpadów i podlegają odrębnym wymaganiom. To ważne, ponieważ jeden produkt może podlegać obu reżimom jednocześnie. Jeśli importujesz laptop z akumulatorem, odpowiadasz za obowiązki dotyczące sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz, zależnie od roli i transakcji, za obowiązki związane z baterią. Podobnie może być w przypadku elektronarzędzi, urządzeń smart home, zabawek elektronicznych i sprzętu z wbudowanym akumulatorem.

W obu przypadkach znaczenie ma rozszerzona odpowiedzialność producenta. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca wprowadzający produkt na rynek musi uczestniczyć w finansowaniu i organizacji systemu gospodarowania odpadami, zgodnie z wymaganiami właściwymi dla danej kategorii.

Rejestracja, numer rejestrowy i ogólne zasady obsługi BDO są opisane w poradniku BDO dla importera. Opłata rejestrowa lub roczna wynosi 200 zł dla mikroprzedsiębiorców i 800 zł dla pozostałych przedsiębiorców, ale dotyczy wyłącznie kategorii wskazanych w przepisach. Tutaj skupiamy się na obowiązkach specyficznych dla elektroodpadów i baterii.

Kto jest wprowadzającym sprzęt i baterie?

Wprowadzający w rozumieniu przepisów środowiskowych to nie zawsze dokładnie ta sama osoba, którą uznajesz za importera w dokumentach celnych. Liczy się definicja właściwa dla konkretnego reżimu, sposób sprowadzenia towaru oraz to, kto jako pierwszy udostępnia produkt na polskim rynku.

Jeżeli importujesz sprzęt spoza UE i wprowadzasz go do obrotu w Polsce, możesz być wprowadzającym sprzęt w rozumieniu ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Jeśli produkt zawiera baterię, możesz być również wprowadzającym baterie. Obowiązki dotyczące baterii mogą obejmować zarówno baterie sprzedawane osobno, jak i te zamontowane w urządzeniu lub do niego dołączone.

Przed zakupem sprawdź więc dwa zakresy osobno:

Jeśli kupujesz towar od polskiego dystrybutora, który wcześniej wprowadził go na rynek, twoja sytuacja może być inna niż przy bezpośrednim imporcie. Nie zakładaj jednak, że sam zakup w UE automatycznie zwalnia cię ze wszystkich obowiązków. Ustal rolę swojej firmy w łańcuchu dostaw.

Dodatkowej weryfikacji wymagają podmioty zagraniczne sprzedające bezpośrednio na rynek polski. Przepisy unijne przewidują obowiązek ustanowienia upoważnionego przedstawiciela do spraw rozszerzonej odpowiedzialności producenta w określonych sytuacjach. BDO opublikowało w 2026 roku osobne informacje dotyczące zagranicznych podmiotów wprowadzających baterie i produkty w opakowaniach.

Obowiązki WEEE: znakowanie, zbiórka i rozliczenia

Przy sprzęcie elektrycznym i elektronicznym wpis do BDO jest tylko początkiem. Wprowadzający musi zapewnić wykonanie obowiązków dotyczących zbierania i zagospodarowania zużytego sprzętu, prowadzić odpowiednią ewidencję i realizować wymagania informacyjne. Część obowiązków można wykonywać za pośrednictwem organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, ale umowa nie zwalnia automatycznie ze wszystkich obowiązków ustawowych.

Symbol przekreślonego kosza i informacja dla użytkownika

Sprzęt objęty przepisami należy oznakować symbolem selektywnego zbierania, czyli przekreślonym kołowym pojemnikiem na odpady. Oznaczenie powinno być czytelne i trwałe. Jeżeli rozmiar lub funkcja urządzenia to uzasadniają, symbol może być umieszczony na opakowaniu lub w dokumentach dołączonych do sprzętu, zgodnie z właściwymi przepisami.

W przypadku sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych trzeba również zapewnić odpowiednie informacje dla użytkownika. Powinny one wyjaśniać między innymi, że zużytego sprzętu nie należy wyrzucać razem z innymi odpadami, jak działa system zbierania i zwrotu oraz jakie znaczenie ma prawidłowe postępowanie ze sprzętem dla środowiska i zdrowia ludzi.

Nie wystarczy więc sprawdzić samej obecności symbolu na urządzeniu. Zweryfikuj także wymagane informacje i sposób ich przekazania użytkownikowi.

Ewidencja masy sprzętu

Wprowadzający prowadzi dodatkową ewidencję masy sprzętu wprowadzonego do obrotu, z podziałem wymaganym dla odpowiednich grup. Dane te służą do rozliczenia poziomów zbierania, odzysku i recyklingu. Ewidencję oraz dokumenty potwierdzające wykonanie obowiązków trzeba przechowywać przez okres przewidziany w przepisach.

W praktyce warto gromadzić masę urządzeń według grup sprzętu i okresów wprowadzenia na rynek. Jeżeli dostawca podaje wyłącznie masę całej przesyłki, uzyskaj również dane pozwalające ustalić masę samego sprzętu. Nie mieszaj jej z masą kartonów, folii i wypełnień, ponieważ opakowania podlegają odrębnemu rozliczeniu.

Poziomy zbierania, odzysku i recyklingu

Polska ustawa przewiduje minimalny roczny poziom zbierania zużytego sprzętu wynoszący co najmniej 65% średniorocznej masy sprzętu wprowadzonego do obrotu albo 85% masy zużytego sprzętu wytworzonego na terytorium kraju. Wymagane poziomy odzysku oraz przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zależą od grupy sprzętu.

Nie oznacza to, że każdy importer musi samodzielnie odebrać dokładnie 65% masy własnego importu. Obowiązek trzeba realizować zgodnie z właściwym modelem, grupą sprzętu oraz umowami i zasadami rozliczenia. Nie wolno jednak traktować tych poziomów jako jednorazowej formalności. To część systemu, który trzeba uwzględniać w rocznych rozliczeniach.

Wprowadzający powinien ustalić, czy obowiązki wykonuje samodzielnie, czy za pośrednictwem organizacji odzysku. W odpowiednich przypadkach potrzebna jest również pisemna umowa z prowadzącym zakład przetwarzania. Sprawdź, które obowiązki obejmuje umowa, a które nadal pozostają po twojej stronie.

Zabezpieczenie finansowe dla sprzętu B2C

Zabezpieczenie finansowe nie dotyczy automatycznie całego asortymentu. Ustawa przewiduje je w określonych sytuacjach dla sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, między innymi gdy wprowadzający samodzielnie wykonuje wskazane obowiązki albo dochodzi do zdarzeń związanych z zakończeniem umowy z organizacją odzysku.

Wysokość zabezpieczenia oblicza się jako iloczyn stawki opłaty produktowej i masy sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych. Dla podmiotu już wpisanego do rejestru zabezpieczenie na dany rok należy wnieść do 30 czerwca. W przypadku przedsiębiorcy rozpoczynającego działalność w zakresie wprowadzania sprzętu zabezpieczenie może być wymagane jeszcze przed złożeniem wniosku o wpis.

Przed ustaleniem budżetu sprawdź, czy zabezpieczenie dotyczy twojej sytuacji i jaką formę dopuszczają przepisy. Nie zakładaj, że obowiązek występuje w identyczny sposób przy każdym modelu współpracy z organizacją odzysku.

Kampanie edukacyjne i sprawozdawczość

Wprowadzający sprzęt ma również obowiązek prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych. Jeżeli realizuje ten obowiązek samodzielnie, powinien przeznaczyć na kampanie albo wnieść na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego co najmniej 0,1% przychodów netto z tytułu wprowadzania sprzętu do obrotu, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie. Rozliczenie wykonania obowiązku następuje co do zasady do 31 stycznia kolejnego roku. Przy realizacji obowiązków przez organizację odzysku sposób wykonania kampanii wynika z właściwego modelu i umowy.

Wprowadzający składa także wymagane sprawozdania, a opłata produktowa może być należna w przypadku niewykonania określonych poziomów zbierania, odzysku lub recyklingu. Dla opłaty produktowej dotyczącej ZSEE podstawowy termin wpłaty za poprzedni rok to 15 marca. Zakres sprawozdawczości i sposób obliczeń trzeba ustalić dla konkretnych grup sprzętu.

Baterie: rozporządzenie 2023/1542 i kalendarz zmian

Rozporządzenie (UE) 2023/1542 w sprawie baterii i zużytych baterii stosuje się bezpośrednio w UE od 18 lutego 2024 roku. Zastąpiło ono poprzednią dyrektywę bateryjną z dniem 18 sierpnia 2025 roku, przy czym poszczególne obowiązki zaczynają obowiązywać w różnych terminach.

Dla importera oznacza to konieczność sprawdzenia nie tylko obowiązków odpadowych, ale również wymagań dotyczących zgodności, oznakowania, informacji i dokumentacji konkretnej kategorii baterii.

DataCo oznacza dla importera
18.02.2024Rozpoczęcie stosowania rozporządzenia bateryjnego, z wyjątkami wskazanymi w akcie
18.08.2024Rozpoczęcie stosowania przepisów dotyczących oceny zgodności baterii i oznakowania CE
18.08.2025Wymóg symbolu selektywnego zbierania na bateriach oraz stosowanie unijnych przepisów EPR dla zużytych baterii
18.08.2026 lub późniejNowe wymagania dotyczące informacji na etykiecie. Termin zależy od tego, która data jest późniejsza: 18.08.2026 czy 18 miesięcy od wejścia w życie właściwego aktu wykonawczego
18.02.2027Wymóg kodu QR dla wszystkich baterii oraz cyfrowego paszportu dla określonych kategorii
18.02.2027Zastosowanie wymagań dotyczących łatwego wyjmowania i wymiany baterii przenośnych przez użytkownika końcowego, z wyjątkami przewidzianymi w rozporządzeniu
18.08.2027Termin stosowania obowiązków należytej staranności w łańcuchu dostaw surowców dla podmiotów objętych tym reżimem, po przesunięciu terminu rozporządzeniem (UE) 2025/1561

Od 18 sierpnia 2025 roku baterie powinny mieć symbol selektywnego zbierania. Jeżeli zawartość kadmu lub ołowiu przekracza progi określone w rozporządzeniu, wymagane są również odpowiednie symbole chemiczne, odpowiednio Cd lub Pb.

Nie traktuj jednak daty 18 sierpnia 2026 roku jako bezwarunkowego terminu dla wszystkich nowych etykiet. Artykuł 13 rozporządzenia uzależnia stosowanie tych wymagań od późniejszej z dwóch dat: wskazanej daty kalendarzowej lub 18 miesięcy po wejściu w życie właściwego aktu wykonawczego. Przed zatwierdzeniem projektu etykiety sprawdź aktualny stan przepisów.

Cyfrowy paszport baterii: kogo dotyczy?

Od 18 lutego 2027 roku cyfrowy paszport baterii będzie wymagany dla:

Ważne rozróżnienie: próg 2 kWh dotyczy baterii przemysłowych, a nie baterii LMT. Paszport nie obejmuje więc typowych baterii przenośnych, takich jak AA czy akumulatorki do urządzeń konsumenckich, tylko dlatego, że są sprzedawane w UE.

Od tej samej daty wszystkie baterie mają być oznaczone kodem QR. W przypadku baterii objętych obowiązkiem paszportowym kod zapewnia dostęp do paszportu. Dla pozostałych baterii prowadzi do odpowiednich informacji wymaganych przez rozporządzenie, takich jak informacje o baterii, deklaracja zgodności i informacje dotyczące gospodarowania zużytymi bateriami. Kod QR dla wszystkich baterii nie oznacza paszportu dla każdej baterii.

Wymienialność i ślad węglowy

Od 18 lutego 2027 roku co do zasady baterie przenośne wbudowane w produkty mają być łatwo wyjmowalne i wymienialne przez użytkownika końcowego. Rozporządzenie przewiduje wyjątki, dlatego nie należy automatycznie zakładać, że wymóg działa identycznie dla każdego urządzenia. Dla baterii LMT obowiązują osobne zasady dotyczące wyjmowania i wymiany przez niezależnego profesjonalistę.

Wymagania dotyczące śladu węglowego również wchodzą etapami. Bazowe daty dla deklaracji śladu węglowego to 18 lutego 2025 roku dla baterii do pojazdów elektrycznych, 18 lutego 2026 roku dla określonych baterii przemysłowych powyżej 2 kWh, 18 sierpnia 2028 roku dla baterii LMT oraz 18 sierpnia 2030 roku dla baterii przemysłowych z zewnętrznym magazynowaniem. W poszczególnych przypadkach zastosowanie wymagań może zależeć od późniejszego wejścia w życie aktów delegowanych lub wykonawczych. Klasy wydajności i progi śladu węglowego mają własny harmonogram.

Obowiązki należytej staranności w łańcuchu dostaw dotyczące między innymi kobaltu, naturalnego grafitu, litu i niklu zostały przesunięte na 18 sierpnia 2027 roku. Zakres tych wymagań zależy od kryteriów określonych w rozporządzeniu, więc importer powinien sprawdzić, czy jego działalność jest nimi objęta.

WEEE i baterie to nie CE i nie opakowania

Te reżimy mogą dotyczyć tego samego produktu, ale odpowiadają na różne pytania.

CE i zgodność produktu dotyczą wymagań, które produkt musi spełnić przed wprowadzeniem na rynek. Przy bateriach rozporządzenie 2023/1542 przewiduje własne wymagania dotyczące oceny zgodności i oznakowania CE. Mechanikę oznakowania CE opisujemy w poradniku oznakowanie CE przy imporcie, a rozkład wymagań dla elektroniki, w tym LVD, EMC, RED i RoHS, w poradniku elektronika i AGD z Korei.

WEEE i baterie dotyczą przede wszystkim odpowiedzialności za odpady, ich zbieranie i finansowanie zagospodarowania. Samo oznakowanie CE nie zwalnia z obowiązków EPR.

Opakowania to kolejny osobny strumień. Karton, folia i inne opakowania produktu nie stają się częścią rozliczenia WEEE tylko dlatego, że chronią urządzenie. Wymagania produktowe dotyczące opakowań opisujemy w poradniku PPWR a import opakowań.

Jeśli porządkujesz wszystkie wymagania przed wprowadzeniem produktu na rynek, zacznij od huba zgodności produktu. Każdy reżim trzeba jednak sprawdzić oddzielnie dla konkretnego asortymentu.

Co zrobić przed importem?

  1. Ustal, czy jesteś wprowadzającym sprzęt, wprowadzającym baterie, czy oboma podmiotami jednocześnie.
  2. Sprawdź, czy bateria jest sprzedawana osobno, czy znajduje się w urządzeniu lub jest do niego dołączona.
  3. Przed rozpoczęciem działalności objętej obowiązkiem uzyskaj odpowiedni wpis do BDO. Szczegóły rejestracji znajdziesz w poradniku BDO dla importera.
  4. Przy sprzęcie sprawdź symbol selektywnego zbierania, informacje dla użytkownika, grupę sprzętu i wymagania dotyczące ewidencji masy.
  5. Ustal sposób realizacji obowiązków WEEE: samodzielnie lub przez organizację odzysku, z uwzględnieniem obowiązków, których nie można przenieść na organizację.
  6. Sprawdź, czy dotyczy cię zabezpieczenie finansowe dla sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych.
  7. Zaplanuj kampanie edukacyjne, ewidencję, sprawozdawczość i ewentualną opłatę produktową.
  8. Przy bateriach zweryfikuj wymagania rozporządzenia 2023/1542, w tym CE, symbol selektywnego zbierania i właściwe informacje na etykiecie.
  9. Sprawdź, czy bateria należy do kategorii objętych paszportem od 18 lutego 2027 roku. Pamiętaj, że kod QR od tej daty dotyczy wszystkich baterii.
  10. Policz koszty realizacji obowiązków środowiskowych i uwzględnij je w marży. Skorzystaj z kalkulatora opłacalności importu.

FAQ: WEEE i baterie dla importera

Czy muszę rejestrować się w BDO, jeśli importuję elektronikę tylko na sprzedaż?

Jeżeli jako pierwszy wprowadzasz sprzęt na polski rynek i twoja działalność podlega przepisom o ZSEE, wpis do BDO jest wymagany. Zakres obowiązków zależy od rodzaju sprzętu i modelu działalności.

Czy bateria zamontowana w produkcie to osobny obowiązek?

Może nim być. Przepisy bateryjne obejmują baterie również wtedy, gdy są zamontowane w urządzeniu lub do niego dołączone. Jeden produkt może więc uruchamiać obowiązki dotyczące zarówno sprzętu, jak i baterii.

Co oznacza symbol przekreślonego kosza?

Oznacza, że sprzętu lub baterii nie należy wyrzucać razem z odpadami komunalnymi. Symbol wskazuje na obowiązek selektywnego zbierania. Przy sprzęcie należy również zapewnić wymagane informacje dla użytkownika.

Od kiedy obowiązuje rozporządzenie bateryjne?

Rozporządzenie (UE) 2023/1542 stosuje się co do zasady od 18 lutego 2024 roku, ale poszczególne wymagania zaczynają obowiązywać etapami. CE dla baterii, oznakowanie selektywnego zbierania, nowe etykiety, kod QR i paszport mają różne terminy.

Czy każda bateria będzie wymagać cyfrowego paszportu?

Nie. Od 18 lutego 2027 roku paszport obejmuje baterie do pojazdów elektrycznych, wszystkie baterie LMT oraz baterie przemysłowe o pojemności większej niż 2 kWh. Kod QR będzie wymagany dla wszystkich baterii, ale w przypadku pozostałych kategorii nie oznacza to obowiązku posiadania pełnego paszportu.

Zanim sprowadzisz elektronikę lub produkty z bateriami, ustal, czy jesteś wprowadzającym sprzęt i baterie, sprawdź obowiązki WEEE i bateryjne oraz zaplanuj ich rozliczenie. Następnie uwzględnij koszty zgodności w kalkulacji marży i policz opłacalność importu przed złożeniem zamówienia.

Powiązane

Dział: Zgodność produktu przy imporcie · ← Wszystkie poradniki