Cła i przepisy

Chiny zaostrzają kontrolę eksportu technologii. Rejestracja obowiązuje od 16 października

18 października 2026 · Redakcja nazysk

16 października 2026 r. chińskie Ministerstwo Handlu (MOFCOM) i Ministerstwo Nauki i Technologii opublikowały projekt objęcia kontrolą eksportu 40 technologii z obszarów sztucznej inteligencji (AI), fotowoltaiki (PV) i biotechnologii. Jednocześnie wprowadziły tymczasowy obowiązek rejestracji przed eksportem technologii objętych projektem. Nowe wymogi rejestracyjne obowiązują od dnia publikacji ogłoszenia nr 48, natomiast proponowane zakazy i ograniczenia pozostają przedmiotem konsultacji, które potrwają do 15 listopada 2026 r. Dla importerów kupujących z Chin technologie, linie produkcyjne, licencje lub know-how oznacza to konieczność sprawdzenia zakresu kontraktu i możliwych opóźnień jeszcze przed kolejnym zamówieniem.

Co się zmieniło?

Ogłoszenie nr 48 z 16 października 2026 r. obejmuje dwie odrębne kwestie: projekt zmian chińskiego katalogu technologii zakazanych i ograniczonych w eksporcie oraz tymczasowy obowiązek rejestracji określonych transakcji technologicznych.

Projekt dotyczy łącznie 40 technologii:

23 technologie AI, w tym związane z dużymi modelami, agentami sztucznej inteligencji, klastrami obliczeniowymi i przetwarzaniem informacji;
12 technologii fotowoltaicznych, dotyczących między innymi produkcji krzemu polikrystalicznego, płytek krzemowych i ogniw słonecznych;
5 technologii biomedycznych, obejmujących między innymi terapie komórkowe i genowe, leki oparte na małych kwasach nukleinowych oraz technologie związane z mikroorganizmami chorobotwórczymi.

W projekcie przewidziano 14 pozycji do zakazu eksportu i 26 do objęcia ograniczeniami. Są to proponowane rozwiązania, a nie ostateczny katalog obowiązujących zakazów. Jednocześnie tymczasowa rejestracja eksportu technologii wymienionych w ogłoszeniu już obowiązuje.

Źródła: MOFCOM, ogłoszenie nr 48 oraz Reuters, 16 października 2026 r..

Co już obowiązuje: rejestracja przed eksportem

Od 16 października 2026 r. do czasu formalnego wejścia w życie zmienionego katalogu chińscy eksporterzy muszą zarejestrować przed eksportem technologie objęte ogłoszeniem nr 48. Rejestracja odbywa się w systemie administracyjnym chińskiego Ministerstwa Handlu.

Obowiązek dotyczy określonych form transferu technologii, w szczególności:

przeniesienia własności technologii na podmiot zagraniczny, na przykład praw własności intelektualnej;
udzielenia zagranicznemu podmiotowi licencji na korzystanie z technologii;
zmiany właściciela lub faktycznego podmiotu kontrolującego technologię na podmiot zagraniczny;
innych przypadków wskazanych przez chińskie Ministerstwo Handlu.

Przepisy obejmują również transakcje eksportowe, które rozpoczęły się przed publikacją ogłoszenia, ale nie zostały jeszcze zakończone.

Rejestracja nie oznacza automatycznie zakazu eksportu. Jest to tymczasowy obowiązek administracyjny, który ma obowiązywać do czasu wejścia w życie zmienionego katalogu. Odrębnie należy ustalić, czy dana transakcja wymaga zezwolenia eksportowego, podlega ograniczeniom lub korzysta z przewidzianych ułatwień.

W praktyce importer powinien poprosić chińskiego dostawcę o potwierdzenie, czy przedmiot umowy mieści się w zakresie ogłoszenia i czy wymagane formalności zostały uwzględnione w harmonogramie realizacji zamówienia.

Źródło: MOFCOM, ogłoszenie nr 48 i wymagania dotyczące rejestracji.

Co jest dopiero projektem?

Projekt zmian katalogu technologii zakazanych i ograniczonych w eksporcie jest przedmiotem konsultacji publicznych prowadzonych od 16 października do 15 listopada 2026 r. Ostateczny zakres wymagań będzie zależał od przyjętej wersji przepisów.

Proponowane rozwiązania różnią się w zależności od branży. W obszarze AI dotyczą między innymi wybranych zaawansowanych modeli, agentów i technologii obliczeniowych. W fotowoltaice obejmują określone procesy produkcji płytek krzemowych i ogniw, w tym technologie ogniw perowskitowych i tandemowych. W biotechnologii dotyczą wybranych technologii biomedycznych, w tym niektórych rozwiązań z zakresu terapii komórkowych i genowych.

Projekt przewiduje zarówno zakazy, jak i ograniczenia eksportowe. Niektóre technologie mogą zostać objęte zakazem, podczas gdy inne będą wymagały spełnienia dodatkowych warunków lub uzyskania odpowiedniego zezwolenia.

Istotne są również wyłączenia i ułatwienia. Według wyjaśnień chińskiego ministerstwa technologie, które trafiły już do domeny publicznej przez otwarte udostępnienie lub publikacje naukowe, mają pozostawać poza proponowanym zakresem kontroli AI. Dla określonych przypadków współpracy międzynarodowej przewidziano również rozwiązania ułatwiające eksport.

Nie należy więc interpretować projektu jako powszechnego zakazu eksportu chińskich technologii AI, fotowoltaicznych lub biomedycznych. Decydujące znaczenie będzie miał konkretny rodzaj technologii i jej parametry.

Źródła: MOFCOM, wyjaśnienia do projektu oraz Reuters, 18 października 2026 r..

Kogo to dotyczy po stronie importera?

Nowe regulacje mają zastosowanie po stronie chińskiego eksportu, ale mogą wpłynąć na realizację kontraktów zawieranych przez europejskie przedsiębiorstwa.

Szczególną uwagę powinny zachować firmy kupujące:

Linie produkcyjne i technologie fotowoltaiczne. W przypadku wybranych technologii produkcji krzemu, płytek i ogniw konieczne może być sprawdzenie, czy umowa obejmuje technologię objętą kontrolą. Chińskie ministerstwo wskazuje również na określone kluczowe urządzenia przenoszące technologie objęte katalogiem.
Rozwiązania AI i zaawansowane IT. Znaczenie mogą mieć transfer praw do modeli, kodu źródłowego lub innych technologii, a także umowy licencyjne i wdrożeniowe.
Wybrane technologie biotechnologiczne. Kontrakty dotyczące praw własności intelektualnej, licencji i transferu technologii biomedycznych mogą wymagać dodatkowej weryfikacji.

Trzeba odróżnić zakup fizycznej maszyny od transferu technologii. Sama dostawa standardowego urządzenia nie oznacza automatycznie, że transakcja podlega nowemu obowiązkowi. Inaczej może wyglądać sytuacja, gdy pakiet obejmuje także licencję, dokumentację technologiczną, prawa do rozwiązania, know-how lub przekazanie technologii umożliwiającej samodzielne prowadzenie produkcji.

W fotowoltaice należy jednak zachować szczególną ostrożność: chińskie ministerstwo wskazuje, że wybrane kluczowe urządzenia przenoszące technologie objęte kontrolą również mogą podlegać rejestracji. Nie można zatem zakładać, że każda transakcja dotycząca maszyny jest poza zakresem przepisów.

Co sprawdzić w kontrakcie z chińskim dostawcą?

Przed podpisaniem nowej umowy lub uruchomieniem kolejnej dostawy warto zweryfikować pięć obszarów.

1. Co dokładnie kupujesz?

Sprawdź, czy przedmiotem umowy jest wyłącznie gotowy produkt lub urządzenie, czy również licencja, dokumentacja techniczna, oprogramowanie, know-how albo przeniesienie praw własności intelektualnej. Poproś dostawcę o wyodrębnienie tych elementów w specyfikacji i dokumentach umownych.

2. Czy technologia może być objęta ogłoszeniem nr 48?

Uzyskaj od dostawcy pisemne potwierdzenie, czy dana technologia znajduje się w zakresie tymczasowej rejestracji. W razie wątpliwości potrzebna może być specjalistyczna analiza chińskich przepisów eksportowych.

3. Kto odpowiada za formalności eksportowe?

Umowa powinna określać, kto po stronie chińskiej odpowiada za rejestrację, uzyskanie wymaganych zezwoleń i dostarczenie dokumentów. Nie zakładaj, że agent transportowy lub pośrednik handlowy automatycznie przejmuje te obowiązki.

4. Jakie są skutki opóźnienia lub odmowy eksportu?

Ustal, czy harmonogram dostawy uwzględnia czas na formalności, co dzieje się w razie opóźnienia i kto ponosi związane z nim koszty. W przypadku linii produkcyjnej opóźnienie może wpływać nie tylko na transport, lecz także na montaż, uruchomienie i termin rozpoczęcia produkcji.

5. Czy umowa uwzględnia zmianę przepisów?

Sprawdź zapisy dotyczące zmian regulacyjnych, dodatkowych kosztów, przesunięcia terminów, rozwiązania umowy i zwrotu zaliczek. To szczególnie istotne, gdy kontrakt ma być realizowany przez kilka miesięcy albo obejmuje kilka etapów dostawy.

Przed złożeniem zamówienia warto również sprawdzić, czy dokumentacja technologiczna i licencyjna może zostać legalnie przekazana do UE oraz czy kontrakt przewiduje możliwość jej wykorzystania zgodnie z planowanym przeznaczeniem.

Czego to nie oznacza?

Nowe ogłoszenie nie wprowadza ogólnego zakazu importowania chińskich paneli fotowoltaicznych, maszyn, urządzeń czy gotowych produktów do Unii Europejskiej.

To chińskie regulacje dotyczące eksportu technologii, a nie unijne cło, środek antydumpingowy ani sankcje UE wobec Chin. Ich bezpośrednim adresatem są podmioty eksportujące technologię z Chin, natomiast importerzy mogą odczuć skutki pośrednio, na przykład przez opóźnienia, dodatkowe formalności lub zmianę warunków realizacji kontraktu.

Chińskie ministerstwo wskazuje, że produkty wytworzone przy użyciu objętych regulacją technologii co do zasady nie są automatycznie włączane do zakresu kontroli tylko z tego powodu. Podobnie korzystanie z określonych usług AI przez API, aplikację, stronę internetową lub model SaaS nie jest automatycznie traktowane jako eksport technologii dużych modeli w rozumieniu wyjaśnień ministerstwa. Ostateczna ocena zależy jednak od rzeczywistego przedmiotu transakcji i jej zgodności z obowiązującymi przepisami.

Nie oznacza to również, że wszystkie chińskie technologie objęte projektem zostaną zakazane. Część propozycji dotyczy ograniczeń, a część zakazów; ostateczny zakres poznamy po zakończeniu procesu legislacyjnego.

Dla importera najważniejszy wniosek jest praktyczny: jeśli kontrakt obejmuje nie tylko zakup towaru, lecz także transfer technologii, praw lub know-how, warto sprawdzić jego zakres przed wysyłką. Pozwala to ograniczyć ryzyko przestoju, dodatkowych kosztów i problemów z realizacją inwestycji.

Przed zamówieniem technologii lub linii produkcyjnej z Chin sprawdź, czy kontrakt obejmuje licencję, transfer praw lub know-how, i uzyskaj od dostawcy potwierdzenie wymaganych formalności eksportowych. Uwzględnij możliwe opóźnienia w harmonogramie oraz kosztach projektu. Pełny koszt sprowadzenia towaru policz w kalkulatorze opłacalności importu.

Źródła

Powiązane

← Wszystkie aktualności